Bierzmowanie a ślub kościelny: czy jest konieczne? Wyjaśniamy

Planujecie ślub kościelny i zastanawiacie się, czy sakrament bierzmowania jest absolutnie konieczny? To jedno z tych pytań, które spędza sen z powiek wielu narzeczonym. Chcemy rozwiać wszelkie wątpliwości bierzmowanie jest ważne, ale jego brak nie musi oznaczać przekreślenia marzeń o ślubie kościelnym. W tym artykule wyjaśnimy, co na ten temat mówi prawo, jak wygląda to w praktyce i jakie kroki możecie podjąć, aby Wasz wielki dzień odbył się zgodnie z Waszymi pragnieniami.

Dlaczego Kościół w ogóle pyta o bierzmowanie przed ślubem?

Kościół zaleca przyjęcie bierzmowania przed zawarciem małżeństwa, ponieważ jest to sakrament dojrzałości chrześcijańskiej. Bierzmowanie, będące dopełnieniem wtajemniczenia chrześcijańskiego rozpoczętego przez chrzest, umacnia wiarę i daje Ducha Świętego, aby jeszcze pełniej przygotować wiernego do życia chrześcijańskiego. W kontekście małżeństwa, sakrament ten ma pomóc narzeczonym w budowaniu wspólnoty życia małżeńskiego na mocnych fundamentach wiary, wzajemnego wsparcia i siły płynącej z Ducha Świętego, która jest nieoceniona w codziennych wyzwaniach życia we dwoje.

Bierzmowanie a ślub kościelny: co mówi prawo kanoniczne?

Kodeks Prawa Kanonicznego w kanonie 1065 § 1 precyzuje tę kwestię: "Ci, którzy nie przyjęli jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyjąć przed dopuszczeniem do małżeństwa, jeśli jest to możliwe bez poważnej niedogodności". Ten zapis jasno wskazuje, że bierzmowanie jest bardzo pożądane i zalecane jako dopełnienie drogi wiary, ale jego brak nie jest bezwzględną przeszkodą do zawarcia małżeństwa, jeśli jego przyjęcie wiązałoby się z "poważną niedogodnością".

Jak polskie parafie podchodzą do tego wymogu w praktyce?

Mimo że prawo kanoniczne dopuszcza pewną elastyczność, w praktyce polskie parafie często podchodzą do wymogu posiadania bierzmowania dość rygorystycznie. Zazwyczaj proboszczowie proszą o przedstawienie świadectwa bierzmowania jako jednego ze standardowych dokumentów potrzebnych do sporządzenia protokołu przedślubnego. Jest to często traktowane jako formalność, która ma potwierdzić pełne wtajemniczenie chrześcijańskie narzeczonego lub narzeczonej.

Brak bierzmowania u jednego z narzeczonych? Oto plan działania

Krok 1: Szczera i wczesna rozmowa z proboszczem twój klucz do sukcesu

Jeśli odkryjecie, że jedno z Was nie przyjęło jeszcze sakramentu bierzmowania, najważniejszym i pierwszym krokiem jest jak najszybsza, otwarta i szczera rozmowa z proboszczem parafii, w której planujecie ślub. To właśnie on jest osobą, która najlepiej zna procedury i możliwości w Waszej diecezji. Proboszcz może rozwiać Wasze obawy, wyjaśnić dalsze kroki i pomóc w ustaleniu indywidualnego planu działania, który pozwoli Wam zawrzeć sakramentalne małżeństwo.

Krok 2: Przygotowanie do bierzmowania dla dorosłych jak to wygląda?

W sytuacji, gdy bierzmowanie jest konieczne, a narzeczeni go nie posiadają, najczęściej rekomendowanym rozwiązaniem jest przygotowanie i przyjęcie tego sakramentu w trybie przyspieszonym dla dorosłych. Proces ten jest zazwyczaj dobrze zorganizowany i dostępny w każdej diecezji.

Jak znaleźć kurs przygotowawczy w swojej diecezji?

Kursy przygotowawcze do bierzmowania dla dorosłych są organizowane w każdej diecezji. Najlepszym sposobem na uzyskanie aktualnych informacji o terminach, miejscach i sposobie zapisów jest skontaktowanie się z kurią diecezjalną lub bezpośrednio z proboszczem swojej parafii. Często informacje te są również dostępne na stronach internetowych diecezji lub parafii.

Ile trwa i jak przebiega przygotowanie dla narzeczonych?

Typowy czas trwania kursu przygotowawczego do bierzmowania dla dorosłych waha się zazwyczaj od kilku tygodni do kilku miesięcy. Program obejmuje spotkania katechetyczne, podczas których omawiane są podstawy wiary, znaczenie sakramentów i życie chrześcijańskie. Często organizowane są również rekolekcje oraz rozmowy indywidualne. Całość przygotowania wieńczy udzielenie sakramentu bierzmowania, zazwyczaj podczas uroczystej Mszy Świętej sprawowanej przez biskupa.

Czy można przyjąć bierzmowanie w innej parafii?

Tak, jest to możliwe. Bierzmowanie dla dorosłych często odbywa się w wyznaczonych ośrodkach diecezjalnych lub w większych parafiach, a niekoniecznie w parafii zamieszkania. Ważne jest, aby upewnić się, że wybrana parafia lub ośrodek prowadzi takie kursy i że jest to zgodne z procedurami danej diecezji. Proboszcz, z którym rozmawiacie, powinien być w stanie doradzić w tej kwestii.

Sytuacje wyjątkowe: kiedy bierzmowanie nie jest konieczne do ślubu?

Czym jest "poważna niedogodność" w interpretacji Kościoła?

Pojęcie "poważnej niedogodności" jest kluczowe w interpretacji kanonu 1065 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego i podlega ocenie proboszcza lub ordynariusza miejsca. Do sytuacji, które mogą być uznane za "poważną niedogodność", należą między innymi:

• Jedno z narzeczonych jest wyznania innego niż katolickie (np. prawosławne, protestanckie) lub jest niewierzące.
• Istnieje realne zagrożenie życia jednego z narzeczonych.
• Narzeczona jest w zaawansowanej ciąży, a termin bierzmowania wypadałby zbyt późno.
• Najbliższy termin kursu bierzmowania dla dorosłych jest na tyle odległy, że koliduje z zaplanowaną datą ślubu, a jego przesunięcie byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione.

Decyzja o tym, czy dana sytuacja stanowi "poważną niedogodność", zależy od indywidualnej oceny duszpasterskiej.

Dyspensa od biskupa: kiedy i jak można ją uzyskać?

W sytuacjach, gdy przyjęcie bierzmowania jest obiektywnie niemożliwe lub wiązałoby się z nadmiernymi trudnościami, proboszcz może wystąpić do biskupa z prośbą o dyspensę od obowiązku przyjęcia tego sakramentu przed ślubem. Wniosek taki musi być uzasadniony zaistnieniem wspomnianej "poważnej niedogodności". Decyzja o udzieleniu dyspensy należy wyłącznie do ordynariusza miejsca. Jest to rozwiązanie stosowane w naprawdę wyjątkowych okolicznościach.

Ślub z osobą innego wyznania lub niewierzącą a wymóg bierzmowania

W przypadku ślubu mieszanego, czyli zawieranego z osobą innego wyznania (np. prawosławną, protestantką) lub z osobą nieochrzczoną, a nawet niewierzącą, wymóg bierzmowania dla strony katolickiej pozostaje. Strona niekatolicka oczywiście nie musi być bierzmowana. Jednakże, strona katolicka nadal jest zobowiązana do posiadania tego sakramentu lub do podjęcia kroków w celu jego przyjęcia, chyba że w konkretnej sytuacji zostanie udzielona dyspensa od biskupa z powodu "poważnej niedogodności".

Najczęstsze obawy i pytania narzeczonych

Czy proboszcz może kategorycznie odmówić ślubu z powodu braku bierzmowania?

W większości przypadków proboszcz nie odmawia kategorycznie ślubu z powodu braku bierzmowania. Zamiast tego, jego rolą jest wskazanie na konieczność dopełnienia tego sakramentu lub pomoc w uzyskaniu dyspensy, jeśli istnieją ku temu podstawy. Kluczem jest dialog i wspólne poszukiwanie rozwiązania, a nie stawianie bezwzględnych zakazów. Proboszcz ma obowiązek pomóc narzeczonym w przygotowaniu do sakramentu małżeństwa.

Co zrobić, gdy do ślubu zostało bardzo mało czasu?

Jeśli do Waszego ślubu zostało niewiele czasu, a odkryliście brak bierzmowania, nie panikujcie. Natychmiast skontaktujcie się z proboszczem. W takich pilnych sytuacjach duszpasterze często są bardziej elastyczni i mogą pomóc w znalezieniu przyspieszonego kursu przygotowawczego do bierzmowania. Jeśli to również okaże się niemożliwe, proboszcz może rozważyć możliwość wystąpienia o dyspensę od biskupa, jeśli zaistnieją ku temu uzasadnione przesłanki "poważnej niedogodności".

Jakie dokumenty są potrzebne do bierzmowania i ślubu?

Przygotowując się do sakramentów, warto pamiętać o wymaganych dokumentach. Do sakramentu bierzmowania zazwyczaj potrzebne jest:

• Świadectwo chrztu (nie starsze niż kilka miesięcy).
• W przypadku dorosłych, czasami wymagane jest zaświadczenie o ukończeniu odpowiedniego kursu.

Natomiast do zawarcia ślubu kościelnego niezbędne będą:

• Świadectwo chrztu (nie starsze niż 3 miesiące).
• Świadectwo bierzmowania (jeśli zostało przyjęte).
• Zaświadczenie o ukończeniu kursu przedmałżeńskiego.
• Dowody osobiste narzeczonych.
• Protokół przedślubny spisany przez proboszcza.
• W przypadku ślubu konkordatowego, zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego.